Sel / Taşkınlar

image 6

Depremler gibi ülkemizde sel/taşkınlar da görmekteyiz.

Sel birkaç saat veya birkaç gün içinde oluşabilir. Kısa sürede oluşan, dolayısıyla etki süreleri de kısa olanlar, ani seller olarak adlandırılır.

Sellere oluştukları ve etkili oldukları yerlere göre akarsu selleri (taşkın), baraj selleri, kıyı selleri, dağlık alan selleri ve şehir selleri gibi çeşitli isimler verilir.

En yaygın, sık ve etkili olanı “akarsu selleri“ ve “taşkın”lardır.

Sel olayları, sadece akarsulara bağlı olarak meydana gelmez. Çevresine göre daha çukur alanlarda da görülebilir.

image 7

Sel/Taşkın

Sel ile taşkın kavramları genel olarak karıştırılır.

Bir nehir/dere yatağındaki mevcut su miktarının, havzaya normalden fazla yağmur yağması veya havzada mevcut kar örtüsünün erimesi sonucu hızla artması ve yatak çevresinde yaşayan canlılara, arazilere, mala, mülke zarar vermesi olayına “sel” denir.

Sel, akarsu yataklarında, vadi tabanlarında, yamaçlar boyunca düzensiz ve geçici sel yatakları içinde, kıyılarda ve şehirlerde görülmektedir. Yamaçların yukarı kesimlerinde yüzeysel olarak akan büyük su kütlesi genellikle daha aşağı seviyede kendisine bir yatak açarak yüzeysel akıştan çizgisel akışa geçmektedir. Açılan bu yataklara «sel yatağı» ya da «sel yarıntısı» denir. Bunlar bir bakıma ana sel ağının kollarıdır ve şiddetli yağışlarla oluşan sellerin de en büyük kaynağıdır. Sel yarıntılarının hem yamaçlarda hem de daha düz alanlarda açılabilmesi ve buralardan hızla akan suyun, bol miktarda yüzey malzemesi (toprak, bitki, kaya parçaları vb.) taşıması nedeniyle, sel suları daima bulanık ve çamur rengi görünümündedir.

Su Baskını: Selden sonra suyun yatağından taşarak çevredeki geniş düzlük ve çukur alanlara yayılmasına “su baskını” (taşkın) denir.

Soruyu paylaşın

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email